Passende zorg en communicatie voor mensen met een verstandelijke beperking in het ziekenhuis

Op 12 december 2025 kwamen verschillende organisaties bijeen tijdens een netwerkbijeenkomst van Vilans. Zij werken allemaal aan het verbeteren van de ziekenhuiszorg voor mensen die vastlopen in het bestaande aanbod. Er was speciale aandacht voor mensen met een licht verstandelijke beperking en voor mensen met een ernstige verstandelijke beperking. Centraal stond de vraag: wat hebben zij nodig in het ziekenhuis om dezelfde goede zorg en begeleiding te krijgen als andere patiënten?

De vijf belangrijkste inzichten waren:

  1. Er is geen gedeelde visie; iedereen werkt op zijn eigen manier.
  2. Professioneel betrokkenen zijn gemotiveerd, maar hebben steun van het management nodig.
  3. Er is een tekort aan tijd, rust, middelen en budget voor passende begeleiding.
  4. Kennis en vaardigheden verschillen en zijn vaak onvoldoende.
  5. Er is behoefte aan structuur en goede voorbeelden van passende oplossingen.

Waar kan een ziekenhuis direct mee beginnen?

  1. Formuleer een gezamenlijke korte en herkenbare visie op passende ziekenhuiszorg voor mensen met een verstandelijke beperking.
  2. Benoem eigenaarschap en richt een interne werkgroep in.
  3. Start met praktische scholing, bijvoorbeeld over het herkennen van een licht verstandelijke beperking.
  4. Zorg dat hulpmiddelen vindbaar en bruikbaar zijn, zoals tilliften, weegliften en communicatiemiddelen (bijvoorbeeld pictogrammen).
  5. Organiseer waar mogelijk extra rust en voorbereidingstijd als bekend is dat iemand een verstandelijke beperking heeft.

Zie voor verdere informatie en tips de website van Vilans.

Zie ook de ‘Kenniskrant’ over ziekenhuiszorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Deze kan hier worden gedownload.